Shkalla e vdekshm�ris� s� foshnjave n� Kosov�, m� e larta n� Evrop�

KosovaLive

07 Shkurt 2005

Vdekshm�ria perinatale n� Kosov�, nd�r m� t� lartat n� Evrop� me mbi 27 promila, �sht� indikator i kualitetit (t� dob�t) t� mir�qenies sociale-ekonomike dhe sh�ndet�sore t� nj� vendi. �Kosova �sht� n� vendin e fundit sa i p�rket indikator�ve vital� t� sh�ndetit t� n�n�s dhe t� f�mij�s n� Evrop�.

Bazuar n� t� dh�nat e raportuara nga maternitetet e vendit, shkalla e vdeksh�mris� s� foshnjave t� lindura parakohe (perinatale) n� Kosov�, �sht� nd�r m� t� lartat n� Evrop� me mbi 27 promila.

Kadri Hyseini, k�shilltar i lart� i Ministris� s� Sh�ndet�sis� (MSH), tha se prioritet i MSH-s� �sht� zvog�limi i mortalitetit perinatal, i cili �sht� gati m� i larti n� Evrop�.

�MSH-ja �sht� angazhuar dhe do t� angazhohet shum� p�r k�t� ��shtje, duke llogaritur p�rkrahjen e madhe t� mjek�ve q� fillimi i jet�s s� foshnjeve t� jet� i sh�ndosh�, tha ai.

Sipas tij, n� Klinik�n Gjinekologjike jan� b�r� renovime t� sallave p�r t� p�rmir�suar ambientet e lindjes s� f�mij�ve.

�Vdekshm�ria e foshnjave perinatale ndodh edhe nga papast�rtia dhe shum� elemente t� tjera p�rcjell�se. Disa nga k�to dukuri i kemi eliminuar dhe jemi duke b�r� p�rpjekje q� kjo gjendje t� mos jet� m� e theksuar n� vendin ton�, tha ai.

Nd�rsa zyrtar�t e Komitetit Kosovar p�r Sh�ndetin e N�n�s dhe F�mij�s, than� se mjek�sia perinatale dhe obstetrike, �sht� nj�ra nd�r deg�t m� me interes t� mjek�sis�, kur dihet se lindja �sht� nj�ra nd�r fazat m� t� rrezikshme t� jet�s s� njeriut.
Sipas tyre, ata punojn� n� drejtimin q� rreziqet n� fillim t� jet�s t�i hetojn� me koh�. T�i zvog�lojn� ato n� minimum, n� m�nyr� q� fillimi i jet�s t� jet� i sh�ndosh�. Ata mundohen q� k�t� kujdes ta arrijn� tek shtatz�nat dhe t� posalindurit, kujdes ky q� p�rfshin� vet� k�shillimin sh�ndet�sor, njohjen me koh� t� rrezikut p�r n�n�n dhe frytin, dhe trajtimin adekuat.

Vdekshm�ria perinatale n� Kosov� �sht� indikator i kualitetit (t� dob�t) t� mir�qenies socialo-ekonomike dhe sh�ndet�sore t� nj� vendi. �Kosova �sht� n� vendin e fundit sa i p�rket indikator�ve vital� t� sh�ndetit t� n�n�s dhe f�mij�s n� Evrop�, andaj edhe pik�synimi i par� i strategjis� s� MSH-s� �sht� fillimi i sh�ndetsh�m i jet�s�, tha Hyseini.

Bazuar n� t� dh�nat e raportuara nga maternitetet p�r vitin 2003, shkalla e t� porsalindurve q� kan� vdekur p�r vitin 2003 n� Kosov� �sht� 15,99 promila, shkalla e vdekshm�ris� s� hershme neonatale 11,79 dhe shkalla e mortalitetit perinatal �sht� 27,59 promila. Periudha perinatale p�rfshin periudh�n pasi q� t� jen� kompletuar 22 jav� t� gestacionit-shtatzanis� dhe p�rfundon 7 dit� pas lindjes.

N� Kosov� vdekshm�ria perinatale e foshnj�s �sht� maft e lart� dhe se ky vend nga statistikat e regjistruara tregon sistemin m� t� keq n� Evrop�. Krahasuar me Kroacin� ku vdekshm�ria �sht� 9 promila, n� Shqip�ri 12, Slloveni 5, Kosova me 30 promila ka nj� shkall� shum� m� t� lart�. Nd�rsa sipas Shoqat�s s� Gjinekolog�ve dhe Obstet�rve n� Kanad�, gjat� nj� viti vdesin 1 milion foshnja n� bot�.