Femrat n� Parlament, m� t� shumta n� socializ�m

09 Mars 2005

E aft� p�r t� dh�n�, por n� pamund�si t� jap� gjith� sa mundet, femra shqiptare vazhdon t� mbetet e dyt� n� vendimmarrje. Duke pasur parasysh vet�m shifrat, pjes�marrjen m� t� gjer� n� Parlament grat� shqiptare e kan� njohur n� periudh�n e socializmit. Raporti i Zhvillimit Njer�zor p�r Shqip�rin� 2005, i PNUD-it, thekson se pjes�marrja e gruas n� proceset vendimmarr�se dhe n� politik�n shqiptare mbetet n� nivele shum� t� ul�ta n� krahasim me vende t� tjera t� Evrop�s Lindore e Qendrore.
�P�rqindja e grave n� Parlamentin e vitit 2002 �sht� e krahasueshme me at� t� vitit 1945. Megjithat� niveli m� i lart� i pjes�marrjes s� grave n� Parlament del n� vitet e periudh�s s� socializmit 1970-1990�,- thuhet n� raportin e prezantuar dje. Sipas raportit, gjat� k�saj periudhe emancipimi i gruas dhe pjes�marrja e gjer� e saj n� t� gjitha fushat e jet�s ishte nj� nga p�rpar�sit� e regjimit, nd�rsa arsimimi i grave e vajzave dhe pjes�marrja e gjer� e tyre n� tregun e pun�s ishin dy nga arritjet kryesore. �Sistemi socialist nuk u p�rpoq shum� t� leht�sonte pozit�n e gruas n� familje, as nuk i luftoi shum� paragjykimet dhe stereotipat gjinor�. Negative ishte dhe humbja e feminitetit t� grave dhe trajtimi i tyre si t� barabarta me burrat dhe n� sektor�t m� t� v�shtir�,-thuhet n� t�.
N� pushtet
N� pushtetin vendor pjes�marrja e grave �sht� tep�r i ul�t. Sipas raportit, n� zgjedhjet e fundit vendore (tetor 2003) nga 76 kandidat� gjithsej, p�r kryetar� bashkie, fituan vet�m 3 gra n� nj�sit� bashkiake. Pra rreth 4% e kandidat�ve. Nd�rsa p�r postin kryetar komune nga 308 kandidat� fituan vet�m 6 gra, ose vet�m 2% e kandidat�ve. Statistikat e fundit, sipas raportit, tregojn� se numri i grave n� strukturat vendimmarr�se ka r�n� ndjesh�m. Kjo megjith� p�rpjekjet p�r nxitjen e partive politike q� t� arrijn� kuot�n prej 30% t� pjes�marrjes s� grave si kandidate p�r deputete.
�Zgjedhjet e fundit parlamentare t� vitit 2001 me 40 kandidatura gra, treguan se ka nj� num�r t� madh grash, t� cilat jan� t� afta dhe kan� d�shir� t� p�rfshihen n� strukturat vendimmarr�se politike�,- theksohet n� raport. Nd�rsa sipas nj� studimi t� kryer n� vitin 2003, mbi gjendjen e grave n� politik�, numri i grave dhe vajzave q� jan� n� poste adiministrative t� nivelit t� dyt� n� qeverisje (si p�r shembull p�rgjegj�se departamentesh n� ministri), ka ardhur duke u rritur. �Aktualisht femrat z�n� mbi 24% t� k�tyre posteve�,- thuhet n� raport.
Arsimi dhe biznesi
Ndryshe ndodh me kontributin q� femrat japin n� fush�n e arsimit. Kontribut cil�suar si shum� pozitiv dhe nj�her�sh i ndjesh�m krahasuar me meshkujt. Sipas raportit t� PNUD-it, n� vitin shkollor 2001-2002, femrat p�rfaq�sonin mbi 64% t� t� gjith� personelit t� m�suesve n� arsimin tet�vje�ar dhe m� shum� se gjysm�n n� arsimin e mes�m. Nd�rkaq, n� arsimin e lart� universitar, femrat z�n� 40% t� personelit m�simdh�n�s, n� nj� koh� q� profesor� jan� 91% meshkuj dhe vet�m 9% femra. Sa i p�rket tregut t� pun�s, shifrat tregojn� se grat� dhe vajzat p�rb�jn� rreth 39.1% t� tregut t� pun�s.
Megjith�se t� afta edhe n� drejtim, statistikat nuk jan� n� favor t� grave biznesmene. Sipas raportit, vet�m 17% t� t� gjith� drejtuesve t� biznesit privat jan� femra.

Komentet e p�rdoruesve

Nuk ka komente.