Shoq�ria civile ka d�shtuar gjat� trazirave t� marsit

Luan Ibraj

02 Qershor 2005

N� nj� intervist� p�r Portalin e OneWorld-Evropa Juglindore, Valdete Idrizi, nj�ra nga lider�t e organizat�s joqeveritare �Community Building Mitrovica - CBM�, tregon p�r mund�sit� q� kan� OJQ-t� n� k�t� rajon p�rderisa p�r situat�n n� Mitrovic� ajo n� mes tjerash thot� �sht� duke u p�rmir�suar dhe normalizuar.

OWSEE: Sa ka mb�shtetje shoq�ria civile p�r aktivitetet e saja n� Mitrovic� n� ve�anti e n� Kosov� n� p�rgjith�si?

Valdete Idrizi: Duhet shum� t� mundohemi dhe t� jemi k�mb�ngul�s n�se me t� v�rtet� d�shirojm� p�rkrahje nga autoritetet lokale dhe nd�rkomb�tare, por edhe nga qytetar�t. �sht� me t� v�rtet� v�shtir� dhe mund t� them se edhe sfida m� e madhe p�r ne si shoq�ri civile q� t�i stimulojm� qytetar�t t� nxisin ndonj� iniciativ� q� ka t� b�j� me lagjen apo qytetin e tyre. Ndoshta, kjo �sht� pasoj� e t� kaluar�s, q� gjithmon� jemi m�suar q� �dikush� t� vendos� p�r fatin e lagjes apo qytetit ton�. Ndoshta, �sht� edhe se njer�zit jan� lodhur nga manipulimet q� b�hen me ta, ve� mund t� them se gjat� pun�s son� n� terren, po ballafaqohemi me k�t� problematik�. Shembull: n� mars t� vitit 2004, ESI (European Stability Initiative) ka p�rgatitur nj� projekt propozim p�r qytetin e Mitrovic�s, q� quhej �Njer�zit apo territori�, propozim ky q� nuk u p�lqye nga shumica e njer�zve, apo m� mir� t� them, s�e ka p�lqyer askush. Pasi q� p�r mua si dhe p�r disa p�rfaq�sues t� organizatave tjera n� Mitrovic�, ky propozim ishte i papranuesh�m, ne vendos�m q� t�i organizojm� disa takime e tryeza me qytetar� t� ndrysh�m t� Mitrovic�s, me q�llim q� t� marrim nj� opinion nga qytetar�t dhe t�ia d�rgojm� reagimet e tyre/tona k�saj organizate, e duke i mos anashkaluar edhe disa intelektual� q� nuk ishin t� ky�ur n� jet�n politike aspak. P�r �udi, t� gjith� ishin kund�r k�tij propozimi, mir�po t� gjith� mendonin �pse t� mundohemi t�i d�rgojm� reagimet tona, kur ve� �sht� vendosur se do t� pranohet�!. P�r t� gjith� ky ishte ve� projekt i aprovuar e jo propozim i hapur.

OWSEE: Si paraqitet gjendja e siguris� n� qytetin e Mitrovic�s, n� t� dyja an�t e saj?

Valdete Idrizi: �sht� pyetje shum� e v�shtire p�r t�u p�rgjigjur. Mund t� them se situata �sht� duke u p�rmir�suar, njer�zit po qarkullojn� n� ur� �do dit� e m� tep�r, por nuk mund t� them se un� si mitrovicase jam e lir� t� kaloj n� an�n tjet�r e t� jem e sigurt q� nuk do t� k�rc�nohem nga ndonj� rrezik i mundsh�m. Gjendja nuk �sht� ende plot�sisht e qet�. Qytetar�t (nga te dyja an�t) tashm� jan� lodhur nga kjo jet� jo normale dhe �do dite e m� tep�r jan� t� gatsh�m dhe t� hapur q� t� bashk�punojn�, n� m�nyr� q� t� p�rfshihen n� ndonj� aktivitet dhe t� krijojn� ndonj� t� ardhur p�r familjet e tyre, duke e ditur se qyteti jon� posa��risht �sht� duke vdekur ekonomikisht, t� mos them q�, ve�se ka vdekur.

OWSEE: Sa �sht� duke u punuar n� uljen e tensioneve etnike dhe kthimin n� k�t� pjes� t� Kosov�s, respektivisht CBM-ja �far� �sht� duke punuar?

Valdete Idrizi: Mendoj se po punohet n� k�t� drejtim, por jo edhe aq mir� ose m� mir� t� them jo edhe n� rrug� t� duhur. Ka organizata dhe fondacione t� m�dha q� kan� siguruar mjete n� projekte t� ndryshme (me projekte t� gatshme, por pa i pyetur nevojat e qytetar�ve) t� ashtuquajtura multietnike e q� n� fakt nuk kan� qen� t� q�ndrueshme dhe shum� afatshkurtra, mir�po n� an�n tjet�r ka organizata vendore po edhe disa nd�rkomb�tare q� m� t� v�rtet� mundohen t� kontribuojn� n� m�nyr�n m� t� mir�. Mund t� them n� pika t� shkurtra p�r CBM-n� �ka ka b�r� dhe �ka �sht� duke b�r� n� k�t� drejtim. Qysh nga fillimi, do t� thot� q� nga marsi i vitit 2001, CBM si q�llim kryesor� ka pasur dhe ka afrimin e komuniteteve, p�rmir�simin e marr�dh�nieve nd�retnike ne rajonin e Mitrovic�s si dhe p�rkrahjen e shoq�ris� civile. K�t�, jemi munduar ta b�jm� duke p�rkrahur iniciativa t� ndryshme n� t� dyja an�t e lumit Ib�r, me grupe dhe fusha t� ndryshme si: projekte q� kan� t� b�jn� me grat�, t� rinjt�, projekte, kulturore, mediale etj. Kemi iniciuar dhe zhvilluar projekte t� p�rbashk�ta duke ua mund�suar komuniteteve t� ndryshme t� takohen, t� zhvillojn� ide dhe projekte t� p�rbashk�ta. Fillimisht me hapjen e dy zyrave ne �Jug dhe Veri� por nga gjysma e vitit 2003, jemi bashkuar n� nj� zyr� n� zon�n e siguris�, n� pjes�n jugore t� qytetit, lokacion ky q� �sht� i p�rshtatsh�m dhe i hapur p�r t� dy an�t e Mitrovic�s. Me k�t� veprim, ne kemi dashur tu tregojm� qytetar�ve se bashk�punimi �sht� i mundsh�m n� mes komuniteteve n� Mitrovic�, duke u bazuar n� faktin se brenda organizat�s kemi shqiptar, serb dhe nj� k�shilltar holandez. Kemi dashur t� jemi shembull vet, e jo fjal� t� kota. Qysh prej fillimit t� 2004, jemi t� ky�ur mjaft edhe n� procesin e kthimit si dhe n� zhvillimin e komunitetit. Jemi edhe an�tar� t� rrjetit t� KIP (Programit t� Iniciativ�s Kosovare), q� �sht� nj� program nd�rkufitar i DRC-s�, i cili mb�shtet� kthimin dhe integrimin, n� p�rb�rje t� 17 organizatave nga Kosova, Serbia dhe Mali i Zi.
Ne bashk�punim me organizata tjera brenda KIP-it, ne po provojm� q� me pun�n ton� t� p�rgatisim terrenin p�r kthim, duke organizuar takime, tryeza e debate publike me qytetar�, respektivisht aty ku edhe pritet t� ndodh kthimi. N� k�t� m�nyr� edhe t� avokojm� dhe lobojm� q� n�se kthimi duhet t� ndodh� n� rajonin e Mitrovic�s at�her� duhet t� jet� kthim i q�ndruesh�m, e p�r at� ne tentojm� t� punojm� me komunitetin e jo vet�m me strukturat m� t� larta, duhet t� punohet n� t� gjitha nivelet n�se duam me t� v�rtet� t� p�rmir�sojm� gjendjen n� vendin ton�.

OWSEE: A ka reaguar shoq�ria civile ne form�n e duhur gjate trazirave te marsit 2004, apo ka d�shtuar?

Valdete Idrizi: Reagime ka pasur, mir�po se a ka pasur reagime apo iniciativa ne form�n e duhur, mendoj se jo. Definitivisht jo! Ne si shoq�ri civile, t� gjith� kemi th�n� �kemi qen� t� pap�rgatitur p�r k�to trazira, jemi befasuar, nuk kemi mundur t� b�jm� di�ka p�r parandalimin e tyre, apo n� zbutjen�, kemi gjetur arsye p�r veten, por jo, n�se ishim t� pap�rgatitur, at�her� a nuk �sht� dashur q� ne t� jemi af�r qytetareve/p�rfituesve dhe t� dim� nevojat, frustrimet dhe problemet me t� cilat ballafaqohen ata, bashk� me ne? P�rkund�r tentativave t� shoq�ris� civile n� Mitrovic� p�r parandalimin e djegies s� kish�s n� qytet, nuk arrit�m. Edhe n� Prishtin� u mbledh shoq�ria civile dhe i d�noi trazirat dhe i ftonte qytetar�t p�r qet�sim, por jo, me vones�. Ne gjith�ka b�jm� me vones�, gjith� her� jemi �t� pap�rgatitur�. Mendoj se n� p�rgjith�si, ne si shoq�ri civile kemi d�shtuar, sikurse kan� d�shtuar edhe autoritetet lokale e nd�rkomb�tare. Kur �sht� fjala te d�shtimi, t� mos harroj t� p�rmendi edhe shoq�rin� civile n� Serbi, e cila po ashtu nuk ka reaguar n� m�nyr� t� duhur q� t� ndaloj trazirat dhe fushat�n e rrept� antishqiptare gjat� asaj kohe. Nuk dua t� them se edhe atje nuk ka pasur tentativ�, sikurse n� Kosov�, por jo n� form�n e duhur. Mendoj se si shoq�ri civile nuk jemi t� fort� sa duhet, duhet t� m�sojm� shum�, t� m�sojm� nga gabimet tona po edhe nga gabimet e t� tjer�ve.

OWSEE: A ekziston frika p�r p�rs�ritjen e trazirave te ngjashme?

Valdete Idrizi: A ekziston frika? Po n�se t� gjith�, duke p�rfshir� k�tu neve, si shoq�ri civile, autoritetet lokale dhe nd�rkomb�tare nuk punojm� si duhet dhe n� m�nyr� t� harmonizuar, at�her� mund t� ket� trazira, por shpresoj se e kemi m�suar leksionin dhe po mundohemi t� bashk�punojm� m� shum� dhe t� punojm� n� t� gjitha nivelet, n� m�nyr� q� mos lejojm� t� ndodhin trazira t� ngjashme.

OWSEE: �far� duhet b�r� shoq�ria civile kosovare p�r t� qen� sa m� af�r nevojave t� p�rfituesve?

Valdete Idrizi: Duhet t� jet� shum� af�r p�rfituesve, duhet t�i d�gjoj� ata, t�i informoj� ata p�r zhvillimet n�se �sht� nevoja, t� fitoj� besimin e duhur, ta nxis� bashk�punimin mes tyre dhe komuniteteve tjera, bashk�punimin me autoritet lokale, p�rkrahjen e tyre n� forma te ndryshme, n� m�nyr� q� mos t� jen� pastaj �t� pap�rgatitur dhe t� befasuar�. N�se jemi af�r tyre dhe me ta, at�her� do t� dim� edhe n� �far� gjendje jan� dhe n� �far� kahje mund t� rrjedhin gj�rat.

Lin�e q� nd�rlidhen:

Shoq�ria Civile Kosovare Bashkohet p�r t� D�nuar Dhun�n

Vendor�t dhe nd�rkomb�tar�t: Atyre q� po marrin pjes� n� demonstrata ne u themi shkoni tash n� sht�pi

KMDLNJ: Nuk �sht� identifikuar shkaktari i v�rtet� i ngjarjeve t� marsit

Grupi Nd�rkomb�tar i Krizave: Gjat� trazirave t� marsit kan� d�shtuar t� gjith�

GNK rekomandon ndryshime si te vendor�t ashtu edhe te nd�rkomb�tar�t

Komentet e p�rdoruesve

Nuk ka komente.