Ėshtė e qartė pėr tė gjithė qė nuk ka gjė tė tillė si njė e mire universale, ashtu sic nuk ka edhe tė keqe universale. Jo cdo gjė e mire ėshtė e mire pėr secilin ose anasjelltas, por njė gjė ėshtė e sigurtė tė paktėn nė minimumin e kėndvėshtrimit tė pėrgjithshėm pėr fenomene tė caktuara. Ky minimum ka krijuar bazat e ligjit dhe institucioneve ndėrkombėtare, dhe mund tė duken si artificiale pėr disa vlera civilizuese. Gjeografikisht dhe nga ana kulturore pėr grupe tė caktuara ky minimum mund tė jetė aktualisht shumė i madh, kėshtu qė ėshtė e pamundur qė Stuhia tė jetė trajtuar nė tė njėjtėn mėnyrė. Akoma diferencat ekzistojnė dhe ato janė tė mėdha.
|
|
Harta e operacionit "Stuhia"
|
Problemi qėndron nė faktin se nuk janė marrė tė njėjtat aspekte nė kėndvėshtrim Kroacia feston fitoren, Serbia proteston pėr viktimat dhe krimet qė pasuan kėtė proces. Vetėm nėse ne e shohim Stuhinė si njė operacion qė coi nė fitore tė padiskutueshme, me krime dhe viktima tė padiskutueshėm, ne shohim qė kriteret nuk janė tė gjithė tė ndryshėm. Ėshtė vetėm vėmendja qė fokusohet nė dy gjėra tė ndryshme fitorja dhe krimi.
Dita e Mirėnjohjes ėshtė njė festė kombėtare nė Kroaci, duke shėnuar kujtimin e offensives ushtarake tė 1995 Stuhia, e cila ėshtė paraqitur nga politikanėt dhe media si clirimi i Kroacisė nga armata jugosllave.
Serbia pėrkujton nė tė njėjtėn ditė viktimat e fushatės dhe dėbimin e 150 mijė civilėve serbė. Mediat nuk mendojnė, nuk numėrojnė, nuk analizojnė ata thjesht prezantojnė pėrpjekjet pėr tė fituar votues. Pa u menduar gjatė votuesit, me nje ngėrdheshje dinake nacionaliste, si ndonjė flirt, ndezin pasionet e ulėta si: frika, urrejtja, intolerance.
Ndonjė mund tė thotė njė flirt i suksesshėm, por mund tė gabosh duke menduar nė kėtė mėnyrė. Nuk ka asnjė politikan qė dėshiron tė rrezikojė pozicionin e tij duke lėnė kaq lehtėsisht gjetjen e votive. Bashkimi i votuesve nė njė cėshtje tė tillė ėshtė njė punė e vėshtirė, e lodhshme dhe e vėshtirė pėr tu arritur. Nuk ėshtė problemi se cfarė mund tė jetė, e trishtuar apo e gėzuar. Tė mbash votuesit e bashkuar ėshtė shumė mė e lehtė pasi pjesa mė e vėshtirė e punės ėshtė kryer.
Nėse ka patur dhembshuri pėr viktimat nuk duhet tė kishtė patur luftė. Gjithandej lufta ėshtė prezente si njė betejė pėr interesa kombėtare e cila kalon brez pas brezi pothuajse si njė hakmarrje natyrale e egėr dhe mungesė mėshire. Lufta kurrė nuk ėshtė pėrfundim i i interesit kombėtar. Mėsimi pėr tė dy kombet ėshtė qė ata mbajnė zi pėr vdekjen si edhe ata qė festojnė fitoren, tė dy kombet kanė qenė viktima tė manipulimeve politike dhe asgjė tjetėr.
Nė intervistėn pėr B92 Radio, presidenti kroat Stjepan Mesic tha qė
nuk kishte opsion tjetėr por tė kalonim nė veprime ushtarake, tė cilat u drejtuan nga pikpamja ushtarake nė mėnyrė brilante nė njė kohė record, pa ndonje krim. Megjithatė pati nė kufij tė fushatės dhe pasi ajo pėrfundoi ndonjė rast sporadic.
Sipas T-Portal, ... fitorja do tė thotė, pėr shumicėn e kroatėve plotėsoi pėrfundimisht dėshirėn e kroatėve pėr pavarėsi, liri, mbijetesėn pėrballė njė armiku tė paskrupullt dhe njė komuniteti ndėrkombėtar tė plogėsht qė provoi me paaftėsinė e tij shkatėrrimin e Vukovarit, bombardimin e Dubrovnikut, ose luftės nė Bosnje. Mė e rėndėsishmja, Stuhia do tė thotė pėr kroatėt fund ii njė periudhe tė tmerrshme dhe traumatike dhe ngritjen e njė platforme shumė tė merituar pėr njė tė ardhme mė tė mire. Pas 10 vitesh ka gjithnjė e mė shumė mė pak konsensus mbi Stuhinė dhe Luftėn e Atdheut nė pėrghithėsi dhe interpretimet paten njė kundėrshtim radikal, qė shėnon Ditėn e Fitores dhe tė Mirėnjohjes, demostroi ndarjen e thellė ideologjike mbi trajtimin e kėsaj ngjarjeje trashėgimitarėve dhe aktorėve.
Disa qytetarė janė revoltuar nga informacionet mbi krimet nė Kroaci qė vėrshuan nė mediat kroate dhe nuk treguan aspak vėmendje mbi pushimet. Tė tjerėt janė revoltuar mbi faktin qė Dita e Fitores nuk pati respect dhe trajtim special.
Mė nė fund pėr disa qytetarė kroatė tė etnisė serbe, festimi i Stuhisė ėshtė njė pėrkujtim i patėr i ditės kur ata janė dėbuar nga shtėpitė e tyre, humbėn tė afėrmit e tyre, pasurinė, ose tė gjitha bashkė.
Nė Serbi nga ana tjetėr publiku i gjėrė nuk ėshtė i ndarė. Ndėrsa zyrtarėt e lartė, Presidenti dhe kryeministri thonė qė ishte krim i organizuar qė ėshtė me saduket mė i madhi nė llojin e tij qysh se WWII, kufizoi komentet e OJQ-ve mbi refugjatėt tė cilėt u kthyen nė shtėpitė e tyre nė Kroaci kėto ditė dhe situatėn e tyre tė pashpresė nė Serbinė e varfėr.
Njė debat i gjatė i jashtėzakonshėm filloi nė forumin e chatit tė B92s site, njė nga mė popullorėt nė rajon, mbi shėnimin e 10 vjetorit tė Stuhisė. Sajti i vizituar zakonisht nga qytetarėt kroatė, serbė dhe vendeve tė tjera nė rajon, priti komente tė cilat shkaktuan mjaft hidhėrim tek moderatorėt, duke patur parasysh qė shumica ishin tė pėrshtatshėm dhe politikisht korrektė. Duke gjykuar komentet e tyre Stuhia nuk ka ndodhur 10 vjet mė parė por shumė pak kohė ka kaluar. Shumė pak me sa duket.
|