Ishulli i Zv�rnecit, Monument Natyror dhe Kulturor, n� rrethin vicioz t� nd�rtimeve pa leje

QKE-Al

21 Prill 2006

N� mes t� ujit t� lagun�s s� Nart�s, n� gjirin e Vlor�s gjendet nj� ishull i vog�l me nj� sip�rfaqe rreth 7 km2, i quajtur ishulli i Zv�rnecit i cili �sht� n� list�n e gjat� t� monumenteve natyrore shqiptare. Sapo afrohesh n� rrethinat e lagun�s, rrug�n drejt saj mund ta gjeni edhe n�se nuk keni qen� aty kurr� m� par�, mjafton t� ndjek�sh gjelb�rimin e ve�ant� gjith�vjetor q� duket n� horizont dhe je n� rrug�n e duhur.

Ishulli i Zvernecit © QKE-Al

M� besoni nuk keni qen� kurr� m� par� n� nj� ishull t� till�. Sapo futesh n� t�, n�p�rmjet nj� ure t� gjat� druri, e gjen veten t� rrethuar nga ai gjelb�rim q� vet�m para pak t� ishte dukur i �uditsh�m p�r kontrastin q� kishte me natyr�n p�rreth. Por nuk �sht� vet�m natyra ajo me t� cil�n p�rballesh, por edhe histori, arkitektur�, vlera t� rralla monumentale t� p�rfaq�suara k�to nga nj� kish� e shekullit t� 13-t�, dhe manastiri p�rkrah saj, t� cilat jan� monumente kulturore dhe si t� tilla pron� e shtetit Shqiptar.

Brenda n� kish� gjenden ende pjes� afreskesh origjinale. Sh�titja n� brend�si t� k�tij pylli �sht� nj� tjet�r aventur�, e ndjen veten si nj� f�mij� q� ka zbuluar nj� loj� t� re dhe rend pas saj deri sa nuk mundet m�, dhe p�r �udi pylli i dendur nuk t� ngjall asnj� ndjenj� frike apo kufizimi, n� pak �aste natyra �sht� n� gjith� qenien t�nde. N� rrug�n t�nde mes selvive e dafinave t� vjen keq p�r k�to pem� n� trungjet e t� cilave jan� skalitur kushedi sa kryqe, ku fare pran� tyre sheh sa e sa zjarre t� ndezura nga vizitor�t q� fatmir�sisht deri tani nuk kan� shkaktuar d�me madhore, kano�e dhe plastike t� hedhur pa kujdes gjithkund. Ky ishull ka qen� prej koh�sh vend pelegrinazhi p�r banor�t e zon�s t� cil�t �do 15 gusht vijn� dhe organizojn� ceremoni fetare dhe kalojn� nat�n n� k�t� ishull.

Ne ishullin e Zvernecit © QKE-Al

Gjithashtu Ishulli p�rve� ceremonive fetare t� dasmave dhe pag�zimeve, nga ana e Kish�s Autoqefale Shqiptare dhe prift�rinjve shfryt�zohet edhe p�r organizimin e kampingjeve verore p�r f�mij� dhe t� rinj e t� reja t� moshave t� ndryshme, t� cil�t p�rve� arg�timit dhe pushimit marrin k�tu edhe m�sime fetare. Por ky aktivitet �sht� n� kund�rshtim me ligjin p�r zonat e shpallura monument natyror pasi k�to lloj aktivitetesh gjenerojn� mbeturina urbane, dhe p�rb�jn� rrezik p�r bim�sin� e cila mund t� jet� preh� e prerjeve dhe d�mtimeve. Por duke e konsideruar veten pronare t� ishullit si dhe t� nd�rtimeve shekullore t� tij, Kisha Autoqefale Shqiptare ka menduar q� aktivitetin e saj t� kampingjeve ta organizoj� m� mir�, duke gjetur nj� zgjidhje me afatgjat� n�p�rmjet nd�rtimit t� nj� godine, mens� e kapanon fjetje me beton arme, dhe konstruksion metalik tamam n� hyrje t� ishullit p�rbri kish�s shum� shekullore.

Nd�rtimi q� ka filluar q� n� Tetor 2005 nuk ka kaluar pa u v�n� re nga institucionet shtet�rore t� Vlor�s q� me fillimin e hapjes s� themeleve. K�shtu Policia Nd�rtimore ka nj� praktik� t� t�r� dokumentacioni t� d�rguara nga Drejtoria e Pyjeve, nga ARM dhe projekti �Ruajtja e Eko-sitemeve Ligatinore dhe Bregdetare n� Rajonin e Mesdheut� q� vepron n� k�t� zon� prej disa vitesh. T� gjitha dokumentet k�rkojn� me insistim nj� gj� t� vetme, NDALIMIN e nd�rtimit n� ishullin e Zv�rnecit, bazuar n� ligjet e Shtetit Shqiptar dhe pik�risht ne Ligjin nr: 8906, dat�: 06.06.2002 p�r zonat e mbrojtura, ku n� nenin 7 p�r Monumentet natyrore thuhet: N� nj� monument natyror zbatohet shkalla e par� e mbrojtjes, ndalohen nd�rtime t� �do lloji; prerja e drur�ve dhe shkurreve, dhe ngritja e objekteve �lodh�se arg�tuese dhe sportive.

Kisha Autoqefale Shqiptare pretendon se �sht� n� proces p�r marrjen e lejes s� nd�rtimit p�r k�t� objekt, por duke e ditur mjaft mir� q� nj� gj� e till� �sht� e pamundur ka b�r� punimet duke shfryt�zuar periudhat e pushimeve festive, dhe koh�n kur kjo zon� �sht� m� pak e rrahur nga vizitor�t.

Nd�rkoh� Policia e Nd�rtimit vazhdon t� koleksionoj� shqet�simet e institucioneve te rrethit dhe te qytetareve te thjeshte dhe vet�m n� 27 Shkurt 2006, nxori vendimin Nr 237 p�r prishjen e nd�rtimit pa leje n� ishullin e Zv�rnecit. Por �sht� shum� von�, godina tani �sht� thuajse e p�rfunduar, edhe n�se Policia e Nd�rtimit do t� zbatoj� k�t� vendim, p�rs�ri n� hyrje t� ishullit do t� mbetet nj� grumbull i madh mbeturinash nd�rtimore, t� cilat do t� rikthehen s�rish shum� shpejt n� nj� tjet�r nd�rtim.

Pra nj� gj� �sht� e sigurt, n� t� ardhmen n� hyrje t� ishullit t� mrekulluesh�m t� Zv�rnecit do t� gjenden gjithmon� nj� nd�rtes� q� do t� gjeneroje mbetje urbane dhe do t� jet� burim ndotje p�r ishullin dhe lagun�n, ose nj� g�rmadhe n� qend�r t� k�tij peisazhi, dhe e gjith� kjo sepse mekanizmat shtet�rore p�rgjegj�se nuk arrit�n t� tregojn� n� koh� forc�n e ligjit, megjith�se njoftimet i pat�n q� n� hapat e para t� b�rjes s� k�tij nd�rtimi.

E hidhur kjo eksperienc� e shum� p�rs�ritur n� peizazhin Shqiptar, sidomos at� bregdetar dhe lagunor. Deri kur k�shtu???

Petrit Dervishi
Erika Gavane
Projekti MedWetCoast

Komentet e p�rdoruesve

Nuk ka komente.