Warning: main(ezlink/user/menubox.php) [function.main]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/ezpublish/sitedesign/standard/frame.php on line 164
Warning: main() [function.include]: Failed opening 'ezlink/user/menubox.php' for inclusion (include_path='/var/www/ezpublish/:/var/www/ezpublish/pear:.:/usr/share/php:/usr/share/pear') in /var/www/ezpublish/sitedesign/standard/frame.php on line 164
|
|
Mediet dhe politika
Nga mediumi i lirė buron shumėllojshmėria e mendimit nė njė shoqėri demokratike, e cila funksion nė saje tė njė publiku aktiv politik, qė ėshtė nė gjendje tė vendos dhe tė veprojė nė mėnyrė autonome. Nė kuadėr tė sistemit demokratik, qė ėshtė njė proces i dialogut dhe i vendimmarrjes, mediumet masive luajnė njė rol strategjik pėr sistemin politik dhe nė pėrhapjen e pikėpamje tė ndryshme. Pėr partitė politike kjo do tė thotė garė pėr fuqinė politike dhe nė rastin mė tė mirė pėr tė bėrė qeverinė, respektivisht pėr tė implementuar objektivat programore.
Mediet bėhen kėshtu mjet transmetimi i mesazheve tė partive politike dhe tė qeverive. Ato informojnė, artikulojnė, kritikojnė si dhe influencojnė nė proceset politike nė njė vend dhe pėrpiqen tė arrijnė te tė gjithė pjesėtarėt e shoqėrisė. Pra, mediet sjellin kontribute tė shumta pėr shoqėrinė, pos funksionit tė tyre informativ.
Me zhvillimin teknologjisė edhe mediet kanė shėnuar zhvillim tė jashtėzakonshėm, madje ato kanė filluar t“i shmangen funksionit tė mirėfilltė tė medieve masive. Zhvillimet e rėndomta dhe pėrmbajtjesore viktimizohen pėr gjėra jashtėzakonisht senzacionle. P.sh. televizionet gjithnjė e mė shumė kanė tendencė pėr spektakle joshėse e sensacionale sesa pėr emisione tė mirėfillta politike. Ato gjithnjė e mė shumė po shndėrrohet nė ekstazė zhurme. Shpesh herė emisionet televizive fryhen me sekuenca qė nuk thonė asgjė. Nė epokėn e rrjetėzimit dhe pėrhapjes sė informacioneve globale, konsumatori, tė paktėn mundet t“i ndėrrojė mediumet.
Postulati objektiv, pėrgjegjėsia e posaēme e mediumeve dhe angazhimi i tyre pėr pavarėsim rezulton edhe nga fakti se mediet shpesh cilėsohen si fuqia e katėrt krahas legjislativit, ekzekutivit dhe gjyqėsorit. Ky pavarėsim mund tė shikohet edhe si pjesė e njė ndarjeje tė fuqisė shoqėrore.
Sa mė tė fuqishme dhe sa mė tė pavarura tė jenė mediet, aq mė kritike dhe mė kontrolluese do tė jenė ato ndaj proceseve politike dhe shoqėrore, madje ato mund tė shėrbejnė si emancipuese tė moralit tė pėrbashkėt politik.
Nga ky kėndvėshtrim kuptohet se mediet kanė ndikimin tė drejtpėrdrejt nė zhvillimet brenda fushės sė tyre tė pėrcaktuar. Mediet pos qė raportojnė pėr atė ēfarė ndodhė, ato edhe ndikojnė aktivisht mbi kėto ngjarje, madje shumė herė edhe bėhen njė lloj timoni determinues i ngjarjeve tė caktuara.
Mediet plotėsojnė edhe funksione tė tjera si: funksioni burimeve, funksioni novator dhe funksioni operativ.
Si funksion i burimeve konsiderohet sigurimi i informatave pėrmes medieve. Funksioni novator konsiderohet gjendja kur politikanėt nėpėrmjet medieve konfrontohen me pikėpamje tė tjera dhe nga ky konfrontim ata ndikohen dhe zgjerojnė pikėpamjet e tyre. Ndėrsa, funksioni operativ paraqet shfrytėzimin e drejtpėrdrejt tė medieve nga politikanėt. Kėshtu qė ata shfrytėzojnė mediet si rrugė pėr komunikim pėr tė rritur gjasat e rizgjedhjes. Kėto funksione janė krejtėsisht prezente dhe nė kėtė rast politika i pranon mediet nė mėnyrėn e tyre, kurse pėrmbajtjet e tyre i bėn tė shfrytėzueshme pėr tė.
Gjatė dekadave tė fundit ka pasur njė animizėm enorm nė media, respektivisht pas pėrfundimit tė periudhės sė bipolaritetit LindjePerėndim mediet mė tepėr kanė pėrjetuar njė depolitizim, jo vetėm nė Lindje, qė deri atėherė ishin tė kontrolluar nga partia-shtet, por edhe nė Perėndim, ku tek nė vitet 80-ta pėrfundoi monopoli i mediumeve publike shtetėrore, tė cilat shpesh ishin nė shėrbim tė politikės pėr mundjen e kundėrshtarit ideologjik.
Nė kėtė kontekst, nė fillim tė viteve 90-ta eksploduan ofertat mediale. Transmetuesit privat u bėnė konkurrent tė fuqishėm tė transmetuesve publik, tė cilėt janė politik dhe kontrollohen shumė. Misioni politik ėshtė vėnė nė tė ashtuquajturėn direktivė tė programit nė ligjet pėr transmetim difuziv, sipas sė cilave duhet tė orientohen institucionet difuzive.
Nė pėrgjithėsi me ekspansionin e ofertave tė programeve u shtua gjithashtu edhe oferta politike. Kanalet private komerciale krahas shumė animimeve, sjellin edhe njė lloj pjesėmarrjeje nė politikė.
Programet private pjesėrisht janė bėrė mė politike duke marrė pozicionime politike. Nė anėn tjetėr, programet publike pjesėrisht kanė barazuar stilin e transmetuesit tė tyre politik me ato private.
Kėshtu nga ky kėndvėshtrim, tė paktėn teoritikisht- mediet janė nė dilemė, ato detyrohen t“u pėrgjigjen kėrkesave tė konsumatorėve tė tyre, nėse donė t“i pėrshtaten nevojave tė tregut, nė njėrėn anė. Nė anėn tjetėr, dyshimi ėshtė prezent se mediet, parė nga kėndvėshtrimi i shkencave politike, funksionin e tyre nuk e kryejnė nė nivelin e kėrkuar.
Po kėshtu, mediet politikisht tė kontrolluara apo partiake, jo qė nuk janė fortė tė besueshme edhe pėr vetė ithtarėt e partive pėrkatėse, por ato mbijetojnė vetėm nė saje tė infuzionit financiar tė qendrave politike.
Posaēėrisht gjatė viteve tė fundit ėshtė shėnuar njė rritje e mediatizimit tė politikės. Mė tė pėrhapura janė katėr forma tė dukurisė sė mediatizimit: Ekstension, substitucion, amalgamacion dhe akomodim.
Ekstension: Pėrhapja enorme e ofertave mediale ēoi deri aty qė tė rritet shumė sfera pėrfshirėse e ndikimeve dhe vendimeve politike. Njė shembull ilustrues janė transmetimet e drejtpėrdrejta pėrmes satelitit nga vendngjarjet nė tėrė botėn ku zhvillohen ngjarje tė rėndėsishme siē e kemi pėrjetuar nė stil tė gjerė kampanjėn e bombardimeve tė NATO-s kundėr Jugosllavisė sė mbetur apo invadimi anglo-amerikan nė Irak.
Substitucion: Me kėtė ėshtė menduar qė aktivitet politike jomediale nė rritje e sipėr zėvendėsohen me ato mediale. Kjo ka tė bėjė gjithnjė e mė shumė me shembujt qė emėtohen me slogane modernizim ose edhe amerikanizim nė garat zgjedhore.
Amalgacion: Njė formė e shpėrfaqjes sė mediatizimit ėshtė shkrirja e veprimeve dhe veēanėrisht heqja e kufijve tė aktiviteteve mediale dhe jomediale. Kjo bien posaēėrisht nė sy nė qėndrimin e qytetarėve, tė cilėt politikisht janė relevant nė format e pjesėmarrjes.
Akomodimi: Me kėtė formė ėshtė menduar njė mėnyrė e veēantė e paraqitjes sė mediatizmit. Sipas kėsaj forme, aktorėt politikė veprimet e tyre dhe organizata e tyre politike i pėrshtatin kushteve tė komunikimit medial, respektivisht i pėrshtaten logjikės sė medieve.
Nė sistemin demokratik komunikimi politik duhet tė pėrmbushė, veē tjerash, funksionin e transparencės, validitetit dhe funksionin orientues, tė cilat janė:
Funksioni i transparencės: Ēdo qytetar i vendit duhet tė ketė shansin qė tė shoh dhe tė kuptojė se ēfarė po ndodhė nė politikė dhe nė proceset thelbėsore tė
shoqėrinė e tij dhe atė nė mėnyrė tė saktė dhe tė besueshme.
Fatkeqėsisht, nė vendet me demokraci tė pakonsoliduar, si nė hapėsirėn e Ballkanit, transparenca kuptohet si veprim i njėanshėm i institucionit, qė selekton vetėm informacionin e pėrshtatshėm pėr publikun me qėllim tė ruajtjes sė imazhit pozitiv. Nė kėtė kontekst, inflacioni i transparencės rritet dhe qytetari bie viktimė e manipulimit tė programuar institucional. Ky inflacion i transparencės njėkohėsisht reflektohet edhe raport edhe me sistemin e vlerave demokratike tė njė shoqėrie.
Funksioni i validitetit: Konfrontimi i mendimeve, temave dhe informacioneve tė ndryshme relevante duhet tė bėhet me qytetarė tė interesuar pėr vlerėsimin e pozicionit tė tyre dhe pėr ndėrtimin e njė strukture tė qėndrueshme tė komunikimit publik politik nė shoqėri. Kjo nėnkupton edhe zhvillim tė kulturės sė komunikimit, respektivisht artikulim funksional i kėrkesave demokratike tė qytetarit.
Funksioni orientues: Nė ndeshjen e informacioneve dhe argumenteve nė hapėsirėn publike duhet qė qytetarit t“i mundėsohet formėsimi i mendimit publik, mbi tė cilin ai mund tė orientohet nė mėnyrėn e vet.
|
|
|
|
