Gratė, stabiliteti dhe zgjedhjet 2008 nė Maqedoni
|
Zgjedhjet e ardhshme qė do mbahen mė 1 Qershor, 2008 nė Maqedoni do tė ju japin qytetarėve tė Maqedonisė njė mundėsi pėr ti dėshmuar vetes, rajonit dhe komunitetit ndėrkombėtar gatishmėrinė e tyre pėr tė ndėrtuar njė paqe tė drejtė dhe tė qėndrueshme si dhe demokracinė gjithėpėrfshirėse. Mėnyra mė e mirė pėr tė dėrguar kėtė mesazh ėshtė qė tė zgjedhjet njė parlament i pėrbėrė vėrtetė nga forcat pro Evropiane dhe Demokratike duke u bazuar nė barazinė e plotė gjinore. Partitė politike nė Maqedoni janė duke prezantuar lista tė cilat votuesve ju japin mundėsi zgjedhjeje tė konsiderueshme, por jo tė gjitha zgjidhjet dėrgojnė kah forcimi i demokracisė, stabilitetit dhe barazisė gjinore nė vend dhe nė tėrė rajonin.
Kjo gjithashtu ėshtė njė mundėsi qė Maqedonia tė dėrgojė njė mesazh tė qartė pėr besimin qė ka tek gratė si pėrfaqėsuese dhe udhėheqėse politike: ne mund tė zgjedhim aq gra sa edhe burra. Ėshtė gjithashtu pėrgjegjėsi e jona si gra qė tė bėjmė kėtė tė mundur. Sot, nė botė pėrqindja mesatare e ulėseve qė mbahen nga gratė nė asambletė kombėtare ėshtė vetėm 17.4%. Asnjė vend nuk e ka pėrmbushė barazinė e plotė nė mes tė grave dhe burrave nė pozitat e larta vendimmarrėse por disa prej tyre i pėrafrohen :shtetet Skandinave i pėrafrohen barazisė gjinore dhe kanė mbi 40% gra nė asambletė kombėtare (Suedia ka 47,3%), kurse ne vendin mė tė lartė ėshtė Ruanda me 48.8%. 50% e grave nė parlament ėshtė ende njė qėllim qė duhet arritur. Zgjedhjet nė Serbi ofrojnė njė mundėsi pėr rritjen e pjesėmarrjes sė grave si nė kontekstin e Serbisė ashtu edhe nė rajon (nė Evropėn Juglindore mesatarja e pjesėmarrjes sė grave nė parlament ėshtė vetėm 16%) Gratė janė nė pozitė tė sjellin programe, perspektiva, vlera, talente dhe aftėsi tė reja nė fushėn e vendimmarrjes publike. Pas konfliktit nė 2001 nė Maqedoni, kontributi i gruas nė proceset e vendimmarrjes nė tė gjitha nivelet duhet tė jetė me interes politik pėr tė gjithė qytetarėt, dhe tė vlerėsohet posaēėrisht. Janė tė domosdoshme perspektivat e reja pėr zgjidhjen e sfidave dhe brengave me tė cilat po ballafaqohet rajoni jonė pėr njė kohė tė gjatė. Vendet e Evropės Juglindore janė duke shikuar qė tė ndėrtojnė marrėdhėnie tė forta me Bashkimin Evropian dhe NATO-n, megjithatė Maqedonia ėshtė duke u ballafaquar me bllokadėn nga ana e Greqisė rreth ēėshtjes sė emrit tė Republikės sė Maqedonisė. Nė kėtė moment barazia demokratike nė mes tė burrave dhe grave nė Parlamentin e Maqedonisė dhe fitorja nga ana e forcave demokratike do tė dėrgonte njė mesazh tė pagabueshėm mbi gatishmėrinė e Maqedonisė pėr tė ju bashkangjitur NATO-s dhe Bashkimit Evropian. Maqedonia ėshtė e pėrkushtuar pėr demokraci dhe duhet tė punojė shumė pėr tė implementuar plotėsisht Marrėveshjen e Ohrit dhe tė plotėsoj kėrkesat legjitime tė Shqiptarėve etnik. Si anėtare tė Lobit Rajonal tė Grave pėr Paqe, Siguri dhe Drejtėsi nė Evropėn Juglindore ne jemi tė gatshme tė forcojmė dhe ndėrtojmė paqen, tė respektojmė vlerat e komuniteteve me kultura tė ndryshme, tė mbėshtesim pajtimin nė mes tė njerėzve dhe individėve dhe tė krijojmė njė ardhmėri tė re pėr Maqedoninė dhe tė gjithė rajonin e Evropės Juglindore Ne jemi tė gatshme tė demonstrojmė aftėsinė e qytetarėve tanė si dhe tė institucioneve tona politike qė tė modernizojnė , demokratizojnė dhe tė respektojnė tė drejtat njerėzore tė tė gjithėve. Anėtaret e Lobit Rajonal tė Grave pėr Paqe, Siguri dhe Drejtėsi nė Evropėn Juglindore: Meliha Alic, Sonja Biserko, Nada Drobnjak, Natasa Kandic, Biljana Kasic, Nekibe Kelmendi, Vera Markovic, Natasa Micic, Irina Pockova, Liljana Radovanovic, Igballe Rogova, Edita Tahiri, Teuta Sahatqija, Gordana Sobol, Luljeta Vuniqi, Stasa Zajovic, Marieta Zaqe, Memnuna Zvizdic. Lobi Rajonal i Grave pėr Paqe, Siguri dhe Drejtėsi nė Evropėn Juglindore ėshtė themeluar nė vitin 2006 me ndihmėn e UNIFEM-it. Lobi promovon veprimet politike dhe avokuese pėr tė avancuar paqen dhe stabilitetin nė rajon, duke pėrfshirė zbatimin e plotė tė rezolutės sė Kėshillit tė Sigurimit 1325 pėr Gruan, Paqen dhe Sigurinė, e cila thėrret pėr njė pėrfaqėsim mė tė madh tė grave nė tė gjitha nivelet vendimmarrėse. Grupi pėrfshinė anėtare nga Shqipėria, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova, Kroacia, Maqedonia, Mali i Zi dhe Serbia. Anėtaret e Lobit janė gra udhėheqėse tė shquara, parlamentare, gra qė mbajnė pozita tė larta si nė sektorin publik ashtu dhe nė qeveri, si dhe pėrfaqėsuese nga shoqėria civile. (Deklaratė e Lobit Rajonal tė Grave pėr Paqe, Siguri dhe Drejtėsi nė Evropėn Juglindore nė lidhje me zgjedhjet e ardhshme nė Maqedoni) |



