NIT2008: Lodhja e reformave paraqet sfid� serioze

Luan Ibraj

27 Qershor 2008

Raporti i Freedom House Shtetet n� Tranzicion 2008, i publikuar m� her�t gjat� k�saj jave, ka v�n� re nj� shmangie n� rritje t� proceseve demokratike n� mesin e 29 shteteve dhe zonave administrative nga Evropa Qendrore deri tek Euroazia t� cilat jan� analizuar p�r progresin e tyre, si dhe mungesat e t� nj�jtave, n� fushat e proceseve zgjedhore, shoq�ris� civile, mediave t� pavarura, qeverisjes demokratike komb�tare, korniz�s ligjore dhe pavar�sis� si dhe korrupsionit.

`Afro dy dekada pas r�nies s� Murit t� Berlinit, vizioni i nj� Evrope m� t� gjer�, t� t�r�sishme dhe t� lir�, mbetet i parealizuar, me nj� hap�sir� t� madhe t� Euroazis� q� mbetet jo e lir�`, thuhet n� hyrjen e raportit, t� shkruar nga Christopher Walker dhe Jeannette Goehring.

N� mesin e 29 shteteve t� p�rfshira n� raport, notat m� t� mira i jan� dh�n� Sllovenis� dhe Estonis� (1.86 dhe 1.93 p�rkat�sisht), derisa notat m� t� k�qija i jan� dh�n� Turkmenistanit dhe Uzbekistanit, me 6.93 dhe 6.86, p�rkat�sisht.

Gjithashtu, republikat baltike dhe shtetet e reja an�tare t� BE-s� tentojn� t� vendosen n� maje t� list�s, me republikat autoritare t� ish Bashkimit Sovjetik n� Qend�r t� Azis� n� fund t� list�s.

N� mesin e shteteve t� Ballkanit, vler�simet m� t� mira i jan� dh�n� Rumanis� dhe Bullgaris�, ve�m� jan� n� BE dhe NATO, t� cilat, si� thekson Raporti, `kan� kontribuuar n� arritjen e ambicieve p�r t�iu bashkuar komunitetit evropian t� shteteve demokratike`.

N� rajon, raporti NIT gjen reforma shum� t� avancuara demokratike dhe nj� shoq�ri civile elastike. Ai (raporti) ka v�rejtur rolin e fuqish�m q� ideja evropiane dhe perspektiva e an�tar�simit n� BE luan n� proceset e reformave. N� an�n tjet�r, ai ka v�rejtur sfidat e paraqitura nga ��shtjet e mbetura t� paskonflikteve dhe institucioneve t� dob�ta.

Nga vendet e Ballkanit q� ende duhet t�i bashkohen BE-s�, notat m� t� larta prej 3.64 i jan� dh�n� Kroacis�, i ndjekur nga Serbia dhe Mali i Zi me 3.79 secili, Shqip�ria me 3.82, Maqedonia me 3.86 dhe Bosnja e Hercegovina me 4.11.

Kosova ka shkall�n m� t� ul�t n� Ballkanin Per�ndimor (5.21) dhe �sht� theksuar si sfida m� e madhe n� rajon, me Qeverin� e cila duhet t� ndaloj� korrupsionin e shfrenuar dhe t� p�rmir�soj� gjyq�sorin e vet, derisa nd�rton shtet funksional dhe k�rkon nj� zgjidhje paq�sore me pakic�n e saj serbe.

P�r raporte m� t� detajuara dhe tabela (n� gjuh�n angleze) p�r secilin shtet, vizitoni lidhjen e internetit n� vijim.

V�rejtje: Vler�simet jan� bazuar n� nj� shkall� prej 1 n� 7, ku 1 paraqet nivelin m� t� lart� t� progresit demokratik dhe 7 at� m� t� ul�tin.