Kompensimet p�r G�rdecin, 26 milion� lek� vjedhje

MJAFT!`

14 Gusht 2008

Nj� v�zhgim i kryer n� zon�n e tragjedis� s� 15 Marsit, p�rreth fshatit G�rdec n� Tiran�, v�ren se afro pes� muaj pas ngjarjes s� r�nd�, banor�t e zon�s po vuajn� harres�n dhe munges�n e shpres�s, nd�rkoh� q� ka patur syresh q� jan� pasuruar nga tragjedia.

Raporti i hartuar me fonde t� Fondacionit �SOROS� dhe i realizuar nga L�vizja �Mjaft!� nga disa ekspert� t� pavarur, v�ren se banor�t kan� vler�suar pozitivisht qeverin� p�r ndihm�n q� u dha n� dit�t e para, por vler�simi ka qen� shum� negativ p�r at� q� ndodhi pas kalimit t� faz�s s� emergjenc�s.

Nj� depo ushtarake ku kryhej �montimi i municioneve, shp�rtheu m� 15 Mars t� k�tij viti, duke vrar� 26 njer�z, nd�rkoh� q� 300 t� tjer� u plagos�n dhe disa qindra sht�pi u rrafshuan. Pes� muaj pas tragjedis�, banor�t nuk e din� n�se do t� vijojn� t� jetojn� n� fshat apo jo. Gjendja e tyre �sht� p�rkeq�suar, ve�an�risht p�r shkak se ndotja ka nxjerr� jasht� pune puset dhe banor�t, tashm� jan� t� detyruar t� pin� uj� t� bler�. Por raporti ka zbuluar detaje tragjike nga m�nyra e menaxhimit t� kriz�s nga ana e qeveris�. Nj� pjes� e t� d�mtuarve, kan� dal� duksh�m m� t� pasur nga procesi i vler�simit t� d�meve, nd�rsa pjesa tjet�r, nuk kan� marr� parat� as p�r gjysm�n e d�meve q� kan� p�suar.

T� intervistuar nga ekspert�t, banor�t e zon�s s� tragjedis� thon� se jan� n� gjendje shum� t� v�shtir� ekonomike. Ata nuk kan� tok� p�r t� punuar, p�r shkak se sip�rfaqe t� m�dha toke bujq�sore jan� b�r� djerr� nga shp�rthimi, nuk kan� bag�ti dhe nuk kan� mund�si pun�simi.

�Ata kan� filluar t� ndjejn� munges�n e sendeve dhe mallrave specifike, por t� domosdoshme si� jan� solucionet lar�se t� teshave, t� en�ve t� kuzhin�s, t� higjien�s personale. Nj�koh�sisht, ka prej tyre q� kan� probleme p�r veshmbathjen e f�mij�ve. Nd�rkoh�, shum� prej tyre ndjejn� munges�n e t� hollave n� xhepa, gj� q� i kufizon edhe n� pirjen e nj� kafeje�,- thuhet n� raport.

Shum� banor� shfaqin trauma nga tragjedia, por deri m� sot, p�r to nuk �sht� ofruar ky lloj sh�rbimi mjek�sor. �G�rdeci dhe zonat p�rreth, kan� probleme p�r furnizimin me uj� dhe energji. Dalja jasht� p�rdorimit e puseve i detyron banor�t q� vazhdojn� t� banojn� atje t� p�rdorin uj� t� bler�, duke e rritur ndjesh�m koston e tyre t� jetes�s, q� tashm� edhe pa k�t� shpenzim, �sht� n� gjendje t� mjeruar�, - thuhet n� raport.

Raporti nxjerr n� pah faktin se grupet e vler�simit t� d�meve t� qeveris�, nuk kan� p�rdorur asnj� lloj metodologjie n� vler�simin e sht�pive t� shembura dhe t� d�mtuara, duke b�r� q� i gjith� procesi t� kthehej n� nj� hamend�sim q� krijoi padrejt�si t� m�dha p�r t� d�mtuarit. Grupi i ekspert�ve t� pavarur krijoi nj� metodologji p�r vler�sim t� nj�j�suar t� d�meve, bazuar mbi koston zyrtare t� nd�rtimit t� Entit Komb�tar t� Banesave.

Sipas k�saj metodologjie, sht�pit� e t� varf�rve, ato me sip�rfaqe t� vogla, jan� vler�suar shum� m� pak sesa sht�pit� e t� pasurve, me sip�rfaqe t� m�dha. Shuma totale e d�meve, e vler�suar n� m�nyr� t� nj�anshme nga ekspert�t e qeveris� dhe ato t� pavarur t� komisionuar nga Fondacioni �SOROS� dhe �Mjaft!�, nuk ka diferenc� t� madhe. Por ndarja e parave t� d�meve ka sjell� padrejt�si t� m�dha. Disa nga familjet kan� marr� d�mshp�rblim p�r m� pak se gjysm�n e vler�s s� sht�pis�, nd�rsa disa t� tjer� kan� marr� deri n� dyfishin e vler�s. �Kur sheh shp�rndarjen e saj, pa v�shtir�si konkludohet se kjo vler� �sht� shp�rndar� jo n� m�nyr� proporcionale dhe objektive�,- thot� raporti i ekspert�ve t� SOROS-it.

�Nj� pjese t� banor�ve, u �sht� mohuar d�mshp�rblimi p�r 19 milion� lek� d�me reale, nd�rsa nj� pjese tjet�r, u �sht� dh�n� n� m�nyr� t� padrejt� nj� shum� prej 26 milion� lek�sh�,- vijojn� ato.

Pas tragjedis� s� G�rdecit, qeveria krijoi grupe t� vler�simit t� d�meve. Banor�t e d�mtuar deklaruan n� at� koh� se disa nga vler�suesit kishin filluar t� b�nin menj�her� pazar me q�llim p�rfitimi personal, duke premtuar vler�sime d�mesh t� fryra, n� k�mbim t� nj� pagese n�n dor�. Disa prej vler�suesve u vun� n� ndjekje penale. Por t� dh�nat e raportit tregojn� se nj� e kat�rta e fondeve �sht� keqp�rdorur n� p�rfitim t� shum� pak banor�ve. �Posa��risht p�r disa objekte, vlera e kompensimit �sht� duksh�m m� e lart� se vlera reale e tyre�, - shkruhet n� raport.